Workshop executieve functies bij kinderen
Van uitstellen en vastlopen naar begrijpen wat een kind nodig heeft
Een kind dat maar niet aan een taak begint. Een leerling die halverwege de opdracht vergeet wat de bedoeling was. Een kind dat boos wordt zodra het programma verandert. Je ziet het gedrag, maar wat speelt erachter?
In deze praktische workshop ontdek je hoe executieve functies kunnen meespelen in het gedrag van kinderen. Je leert signalen herkennen en onderzoekt welke ondersteuning past bij het kind én bij jouw klas of groep.
Voor leerkrachten, intern begeleiders, pedagogisch medewerkers, nanny’s en andere professionals die met kinderen werken.
Herken je dit in jouw klas of groep?
✔️ Een kind weet wat het moet doen, maar komt niet op gang.
✔️ Een leerling vergeet de uitleg of slaat stappen over.
✔️ Een kind roept het antwoord voordat het aan de beurt is.
✔️ Opruimen of spullen klaarleggen verloopt steeds moeizaam.
✔️ Een verandering in de planning leidt tot frustratie of blokkeren.
✔️ Een kind raakt afgeleid en maakt een activiteit moeilijk af.
Executieve functies kunnen hierbij een rol spelen. Gedrag heeft vaak meerdere oorzaken. Door zorgvuldig te kijken naar het kind, de situatie en de omgeving krijg je meer aanknopingspunten voor je begeleiding.
Want ‘begin nou eens’ is nog geen stappenplan.
Wat leer je tijdens deze workshop?
Na afloop heb je een basis om:
- te herkennen wanneer een situatie veel vraagt van de executieve functies van een kind;verder te kijken dan alleen vergeetachtig, impulsief of afgeleid gedrag;
- te onderzoeken of een kind behoefte heeft aan kleinere stappen, overzicht, samen starten of andere ondersteuning;
- verwachtingen beter af te stemmen op de ontwikkeling van het kind;
- kleine aanpassingen te bedenken voor jouw klas, groep of begeleidingssituatie;
- met collega’s en ouders concreet te bespreken wat je ziet en wat helpt.
Je gaat naar huis met praktische ideeën en een eerste stap die je in jouw werk kunt uitproberen.
Wat komt er aan bod?
Executieve functies begrijpen
Een opdracht onthouden, op je beurt wachten, aan een taak beginnen of schakelen wanneer iets anders loopt: kinderen gebruiken de hele dag vaardigheden om hun gedachten en gedrag te sturen.
We bespreken wat executieve functies zijn, met aandacht voor werkgeheugen, impulsremming en flexibiliteit. Ook kijken we hoe deze samenhangen met dagelijkse vaardigheden zoals plannen, organiseren, aandacht vasthouden en omgaan met frustratie.
Ontwikkeling en signalen herkennen
Executieve functies zijn bij kinderen nog volop in ontwikkeling. Wat een kind zelfstandig kan, verschilt per kind en per situatie. Spanning, vermoeidheid en afleiding kunnen het lastiger maken om vaardigheden te gebruiken.
Je leert kijken naar wat een opdracht vraagt en wat het kind op dat moment aankan. Is de uitleg te lang? Zijn er te veel stappen? Of heeft het kind hulp nodig bij de overgang naar iets nieuws?
Van observeren naar ondersteunen
We onderzoeken welke aanpassingen haalbaar zijn in het dagelijks werk. Denk aan een korte instructie, een zichtbaar stappenplan, een vaste routine of samen de eerste stap zetten.
Je leert ook kijken naar wat het kind zelf al doet om overzicht te houden. Waar is ondersteuning nodig en wanneer kun je die geleidelijk afbouwen? Zo help je een kind oefenen met zelfstandigheid, met hulp die past bij wat het al kan.
Jouw rol als begeleider
Ook jouw manier van uitleggen, plannen en reageren speelt mee. Hoeveel aanwijzingen geef je tegelijk? Hoe reageer je wanneer een kind opnieuw iets vergeet? En hoeveel tijd krijgt het om te schakelen?
Door hierbij stil te staan, krijg je meer zicht op de wisselwerking tussen jouw begeleiding en wat een kind nodig heeft.
Een workshop waarin je zelf aan de slag gaat
Heldere uitleg wordt afgewisseld met korte ervaringsgerichte oefeningen, herkenbare voorbeelden en uitwisseling.
Je ervaart zelf wat het vraagt om informatie vast te houden, een automatische reactie te remmen of te schakelen tussen opdrachten.
We bekijken situaties uit de klas, kinderopvang en BSO. Er is ruimte om een eigen praktijkvraag in te brengen en samen te onderzoeken welke eerste aanpassing passend kan zijn.
Zo maak je steeds de vertaling: wat betekent dit voor de kinderen met wie ik werk?
Veelgestelde vragen
Is de workshop ook geschikt voor een team uit de kinderopvang?
Ja. Executieve functies spelen ook een rol bij spelen, opruimen, wachten en wisselen tussen activiteiten. De voorbeelden worden afgestemd op jullie werkplek, de leeftijd van de kinderen en de vragen die in het team leven.
Kunnen we eigen situaties inbrengen?
Ja, graag. Een herkenbare praktijkvraag helpt om de uitleg te verbinden aan jullie dagelijkse werk. Bespreek situaties zonder namen of andere herkenbare gegevens van kinderen.
Gaat de workshop alleen over plannen en organiseren?
Nee. Ook werkgeheugen, impulsremming en flexibiliteit krijgen aandacht. We onderzoeken bijvoorbeeld waarom een kind een opdracht vergeet, moeilijk kan wachten of vastloopt wanneer iets anders gaat dan verwacht.
Leren we de executieve functies van een kind vaststellen?
De workshop helpt je om signalen te herkennen en gerichter te observeren. Een professionele beoordeling of diagnostiek vraagt om uitgebreider onderzoek.
Meer begrijpen, gerichter begeleiden
Wil je met jouw team meer inzicht krijgen in executieve functies bij kinderen? Vertel me voor wie je de workshop zoekt, met hoeveel deelnemers jullie zijn en welke vragen er spelen.
Ik denk graag mee over een passende invulling.
Voor wie is deze workshop?
Deze workshop is bedoeld voor:
- leerkrachten in het basisonderwijs;
- intern begeleiders en kwaliteitscoördinatoren;
- pedagogisch medewerkers van kinderopvang en BSO;
- pedagogisch coaches;
- nanny’s en gastouders;
- andere professionals die kinderen begeleiden.
De voorbeelden worden afgestemd op de leeftijd van de kinderen en de werksituatie van de deelnemers. Voorkennis over executieve functies is niet nodig.
Praktische informatie
- Duur: twee uur.
- Vorm: interactieve workshop voor jouw team of organisatie.
- Locatie: bij jullie op locatie of op een gezamenlijk afgesproken locatie.
- Inhoud: afgestemd op jullie doelgroep en praktijkvragen.
- Tarief: op aanvraag. Je ontvangt vooraf een voorstel met een totaalbedrag, inclusief eventuele reis- en materiaalkosten.
De workshop past bijvoorbeeld binnen een studiedag, teammiddag of bijeenkomst voor pedagogische verdieping.
Vraag een voorstel aan voor jouw team of mail naar contact@kinderpraktijksamenoppad.nl.
Wil je alvast meer lezen? Bekijk mijn artikel over executieve functies bij kinderen.
Over Thérèse
Ik ben Thérèse Tom, integratief kindercounselor, speltherapeut en oudercoach bij Kinderpraktijk Samen op Pad in Vleuten.
In mijn praktijk begeleid ik kinderen en ouders bij onder andere spanning, emoties en gedrag. Daarbij kijk ik naar het kind als geheel: wat laat het zien, wat ervaart het en wat heeft het nodig?
Die manier van kijken neem ik mee in mijn workshops. Met ruimte voor herkenning, vragen en praktische ideeën die aansluiten bij jouw dagelijkse werk.
